Ne şekilde olursa
olsun gündelik kullanım esnasında halılarda çeşitli
lekelerin oluşması doğaldır. Önemli olan hangi lekenin
nasıl temizleneceği konusunda yeterli bilgiye sahip
olmaktır.
Halınız ilk günkü görünümünü zaman içinde kaybeder. Bu
gündelik kullanımdan kaynaklanan geçici bir kirlenme
veya doğru yöntemlerin uygulanmamasından kaynaklanan
kalıcı bir hasardan ötürü olabilir.
Halı temizliğinde birtakım leke yok etme önerilerinde
bulunmadan önce şunu belirtmek gerekir; halınızın ömrünü
uzatmak istiyorsanız halı kesinlikle düzenli olarak
vakumlanmalıdır. Düzenli vakumlama halınızın yüzeyindeki
kir taneciklerinin zaman içinde derinlere nüfuz ederek
kalıcı ve derin lekeler oluşturmasını önleyerek
zamanında yok edilmesini sağlayacaktır. Böylelikle ciddi
paralar harcayarak satın aldığınız değerli halılarınız
ilk günkü görünümlerini korumayı sürdürecektir.
Vakumlama işleminde önemli bir diğer konu ise halı
yüzeyini zedelemeden yalnızca kirlerin alınmasını
sağlayacak uygun aparatın kullanılması olacaktır. Bunun
yanında bazen fırça aparatıyla ulaşılamayacak kirler her
ne kadar görünürde bir kir bırakmamış gibi görünse de
halının derinlerine nüfuz ederek kalıcı kir ve leke
oluşumuna neden olur. Bu açıdan daha derinlere temas
edebilecek aparatları kullanın. Halının püskülleri
varsa, buna dikkat ederek ona göre bir vakumlama yapın.
Her ne şekilde olursa olsun vakumlama işlemini dikkatli
yapmayı unutmayın. Halınız kalın dokuluysa ve
vakumlamadan kaynaklanan izleri bir diğer deyişle
gölgelenmeyi yok etmek istiyorsanız, o zaman tek bir
yönde vakumlama işlemini gerçekleştirmeniz doğru
olacaktır. Daha sonra halı yüzeyini elinizle
düzleştirmeyi unutmayın. Böylelikle halı yüzeyinde
herhangi bir gölgelenme olmayacaktır.
Halınızı yüzeyinde beliren sandalye, masa, sehpa ve
koltuk ayaklarından kaynaklanan iz ve çukurlaşmaları da
mobilyalarınızı yerlerini zaman zaman değiştirerek yok
edebilirsiniz. Böylelikle halının yıpranma oranını
azaltır her parçanın daha eşit şekilde eskimesini
sağlamış olursunuz. Ayrıca halının kirlenme oranı fazla
olan alanlarını da mümkün olduğunca sık temizlemenizde
fayda vardır.
Kir ve lekeye karşı koruma;
Halınızın üzerine herhangi bir sıvının dökülmesi
durumunda öncelikle yapmanız gereken, dökülen sıvı
fazlalığını birkaç kat havlu peçete yardımıyla almak
olacaktır. İlk yardım niteliğindeki bu işlemin ardından
bir miktar seyreltilmiş sıvı el deterjanı ve temiz bir
bez yardımıyla lekenin üzerini leke yok olana dek
tamponlayın.
Peki, hangi lekeye ne tür bir temizleme yöntemi
uygulanmalıdır?
Domates ve sos lekeleri:
Spagetti sosu veya domates çorbası gibi domates bazlı
halı lekelerini temizlerken %3 hidrojen peroksit veya
oksijen içeren sıvı ferment deterjan kullanabilirsiniz.
Halıdaki lekeleri yok etmeye çalışırken, her zaman
halının çok fazla gözle görülmeyen bir kısmında bu
uygulamayı yapmayı akıldan çıkarmayın. Temizleyiciyi
uyguladıktan sonra, birkaç dakika lekenin üzerinde
bırakın, ardından temiz suyla durulayın. Her zaman bir
kurutma kağıdı ile kurutarak lekeleri halıdan alın, ama
asla sürtmeyin. Böylelikle halı elyafı zarar görmemiş
olur. Lekeye yönelik uygulamalarda daima dışardan içeri
doğru hareket edin. Böylelikle lekenin daha fazla alana
dağılmasını önlemiş olursunuz.
Sakız lekesi:
Sakız halı yüzeyinde yapışkan bir kir bırakır. Sakızdan
kaynaklanan bu tip lekeler konusunda endişe etmeyin.
Çünkü temizlenmesi ve halı yüzeyinden yok edilmesi
aslında oldukça kolaydır. Bu tip yapışkan kirler ya
belli firmaların sprey temizleyicileri veya herhangi bir
yağlı temizleyicilerle kolaylıkla yok edilir. Önemli
olan halının yüzeyine yapışmış ve kurumuş bu sakız
taneciklerinin yumuşamasını sağlamaktır. Ardından sodalı
su yardımıyla temiz bir bezi lekenin üzerine bastırmak
ve birkaç dakika bekletmek yeterli olacaktır. Bu işlemin
ardından leke yok edildiğinde hiç kimse bu yüzeyde
önceden sakız lekesi bulunduğuna inanmayacaktır.
Yağ lekesi:
Halıdaki yağ lekelerini temizlemek için şu yöntemi
uygulamayı deneyin; yağlı leke ya da lekelerin üzerine
bir gece öncesinden soda veya mısır nişastası uygulayın.
Vakumlamanın ardından, yağın emilimi sağlanır. Eğer bu
uygulamanın ardından hala leke ve kalıntı yok
edilmediyse, leke yok olana kadar lekenin üzerine bir
bez yardımıyla sirke uygulayın. Yağ lekelerini çözmek
üzere özel olarak formüle edilmiş bir sıvı bulaşık
deterjanı halıdaki yağ lekelerini yok edecektir. Bunun
için de yarısı deterjan yarısı su dolu bir solüsyonu
lekenin üzerine direkt spreyleme yöntemiyle
uygulayabilirsiniz. Ardından havlu peçete veya temiz bir
bez yardımıyla leke kaybolana dek silebilirsiniz. Daha
sonra durulamak için nemli bir sünger yardımıyla lekenin
üzerini silin.
Şurup ve benzeri lekeler:
Bu tarz şekerli ve yapışkan sıvı lekelerin temizliğinde,
bir çay kaşığı bulaşık deterjanını bir çay kaşığı ılık
suyla karıştırarak bir solüsyon elde edin. Bu sıvıyı
lekenin üzerine spreyleyerek uygulayabileceğiniz bir
şişeye koyun. Sıvıyı lekenin üzerine döktükten sonra
kağıt havlu veya temiz bir bez yardımıyla lekenin üstünü
silin. Bu uygulamanın da ardından lekenin üzerini
yapışkan ve sabunlu kalıntıyı halıdan yok etmek amacıyla
temiz suyla silin.
Şarap lekesi:
Şarabın tanin içermesi nedeniyle şarap lekelerinin yok
edilmesi bazen çok zordur. Halıdaki kırmızı ve beyaz
şarap lekelerini yok etmek için bazı basit solüsyonlar
vardır. Örneğin, eğer halıya kırmızı şarap döküldüyse,
lekenin üzerine derhal bir bardak beyaz şarap dökün.
Beyaz şarap kırmızı şarabı etkisiz kılacak, böylelikle
leke kaybolacaktır. Beyaz şaraptan kaynaklanan lekeleri
ise bir miktar sirkeyle bastırmanız yeterli olacaktır.
Her iki lekeyi yok etme metotları da beş dakikadan az
bir zamanı alır.
Üzüm suyu lekesi:
Şarapta olduğu gibi üzüm suyundaki tanenler lekenin
halıdan çıkarılmasını zorlaştırır. Koyu bir mor lekenin
verdiği görünüm oldukça ürkütücü bir o kadar da zordur.
Ancak sodalı su bu konuda imdadınıza yetişir. Bir miktar
sodayı halının üzerine dökün ve kağıt havlu yardımıyla
tamponlama işlemi yapın. Aynı şekilde halıdaki bu
lekenin yok edilmesi için bir miktar sirke ve yumuşak
bir el deterjanı karışımı da işinizi görür. Bu karışımı
lekenin üzerine hafifçe bastırarak ve bir süre bu işlemi
tekrar ederek halıdaki lekenin yok edilmesini
sağlayabilirsiniz. Eğer hala lekeden iz varsa bu defa
nemli temiz bir bezi kalıntının üzerine tamponlayarak
uygulayın.
Yağlı boya lekesi:
Halıda yağlı boyadan kaynaklanan lekelerin yok
edilmesine ilişkin herhangi bir kimyasal malzeme
kullanmadan önce halının ilk etapta görünmeyen bir
kısmında deneme yapmanız faydalıdır. Halının bu gizli
kısmı dolap veya mobilyalarınızın altında kalan bir
kısmı olabilir. Böyle bir uygulama halıya olduğundan
daha fazla vermenizi önleyecektir. Halıdaki bu tip
lekeleri yok etmek için ilk etapta inceltilmiş ve az
miktarda boya sökücü tiner kullanın. Ardından nazikçe
leke kaybolana dek tamponlamayı sürdürün. Eğer bu işlem
işe yaramıyor veya tiner bulunmuyorsa o zaman kuru
temizleme çözücüleri kullanmayı deneyin. Eğer boya
derinlere nüfuz etmediyse fark edilmeyecektir, yüzeyin
hafifçe çırpılması boyanın yok edilmesinde yeterlidir.
Eğer tüm bunların hiçbiri işe yaramıyorsa, o zaman
profesyonel halı temizliği yapan şirketlerle irtibata
geçmeniz gerekecektir.
Oje lekesi:
Ojeden kaynaklanan lekelerin yok edilmesinde yalnızca
aseton kullanmanız işe yarar. Bir miktar pamuk veya
temiz bir bez üzerine bir miktar aseton dökün ve leke
kaybolana kadar lekenin üzerine uygulayın. Tüm
kalıntıları yok etmek adına lekenin üzerine bu kez temiz
su uygulayın. Halı lekelerini temizlerken özelikle
ojeden kaynaklanan lekelerin temizliğinde unutmayın ki
uygulamanın tamponlama şeklinde yapılması son derece
önemlidir. Sakın sürtmeye kalmayın, bu işlem ojenin
dağılarak lekenin daha da geniş bir alana yayılmasına
neden olur.
Çikolata lekesi:
Halıda çikolata veya kahve lekesi meydana geldiyse,
lekeli kısma sirke uygulaması yapmanız yeterli
olacaktır. Tamponlama işlemini leke yok olana kadar
tekrarladıktan sonra nemli bir sünger veya bez
yardımıyla lekenin üzerini durulayın. Eğer sirkenin
kokusu sizi rahatsız ediyorsa, halınızı temizlemek için
yumuşak bir sıvı el deterjanını da leke temizliğinde
kullanabilirsiniz. Temiz bir bez üzerine sıvı bir el
deterjanını dökün ve hafifçe bastırarak lekenin yok
olmasını bekleyin.
Uhu lekesi:
Öncelikle bu tip lekelerde uhunun dökülmesinin hemen
ardından müdahale yapılması önem taşır. Uhu ne kadar
ıslak ve yeni oluştuysa, halı üzerinden çıkarılması da o
denli kolay olur. Öncelikle lekenin üzerini ılık bir
süngerlerle bastırın. Bu şekilde daha fazla uhu
kalıntısı çıkarılamayıncaya kadar bu işlemi sürdürün.
Ardından ılık sirkeye bastırılmış bir bezi lekenin
üzerine yerleştirin ve lekenin üzerinde yaklaşık yarım
saat bekletin. Bu işlemden sonra uhu bezle silindiğinde
kolaylıkla yok olacaktır. Ancak eğer uhu çoktan
kurumuşsa, o zaman bir bıçak veya spatula yardımıyla
halının lekeli kısmını hafifçe kazıyın. Bu işlemi daha
fazla sertleşmiş herhangi bir uhu kalıntısı
çıkarılamayıncaya kadar sürdürün, o andan sonra sirkeye
batırılmış havluyu lekenin üzerine uygulayın. Eğer tüm
bu metotların hiçbiri de lekenin yok edilmesini
sağlamazsa, bu kez kuru temizleme çözücülerinden birini
kullanın. Ancak bu uygulamadan önce hem kullanılacak
maddenin hem de halınızın ürün ve kullanım kılavuzunu
iyice gözden geçirdikten sonra uygulamaya başlayın. Söz
konusu malzeme halınızda kullanıma uygun ise o zaman
leke yok olana kadar lekenin üzerine uygulayın.
Kahve lekesi:
Bu lekelerin yok edilmesinde lekeye mümkün olduğunca
çabuk müdahale edilmesi önemlidir. Halının üzerinde
lekeleri etkili bir şekilde yok edin. Önemli olan
lekenin olabildiğince çabuk müdahale edilerek yok
edilmesidir. Eğer bu şekilde davranmazsanız, kalıcı
zararların oluşumunu önleyemezsiniz. Soda veya sirke ile
leke yok olana kadar silin. Eğer gereğinden fazla bekler
ve lekenin yerleşmesine neden olursanız lekenin
çıkarılması zorlaşır. Bu aşamada lekeyi yok etmek için
kuru temizleme solüsyonu kullanmanız gerekir. Leke yok
olana kadar tamponlamayı sürdürün.